Veelgestelde vragen

• Hoe zit het met kernwapens?

  Wat maakt kernwapens zo bijzonder?
   

  Ten eerste: Kernwapens hebben een enorme vernietigende kracht. Eén enkele bom kan een hele stad platleggen. Door hun enorme kracht hebben kernwapens een verandering in wereldwijde oorlogsstrategieën bewerkstelligd: in plaats van overwinning op het slagveld werd het totaal vernietigen van de vijand een optie.

  Ten tweede: Er is veel rond kernwapens wat mensen niet weten. Mensen denken bijvoorbeeld dat kernwapens maar twee keer zijn gebruikt. Er hebben echter meer dan 2000 kernexplosies plaats gevonden, de meeste in testzones. Als gevolg hiervan zijn er verspreid over de wereld enorme gebieden waar door radioactieve vervuiling de komende duizenden jaren geen mens kan wonen.
   

  Ten derde: Er zijn wereldwijd nog steeds zo'n 23.000 kernbommen!
   

  Ten vierde: Omdat het werkelijk gebruiken van kernwapens zo onvoorstelbaar is, en het debat daarover zo ingewikkeld, kiezen de meeste politici er voor het dan maar gewoon niet te hebben over nucleaire ontwapening.

  In de laatse jaren heeft het debat echter aan aandacht gewonnen.
   

• Wat zijn kernwapens?

  Het essentiele verschil tussen een nucleair en een conventioneel wapen is, kort samengevat, de enorme vernietigingskracht van een nucleaire ontploffing (1000 tot 1.000.000 keer zo sterk als de grootste conventionele ontploffing). Daar bovenop komt de blootstelling aan nucleaire straling, wat grote gebieden voor lange tijd onbewoonbaar kan maken en stralingsziekte tot gevolg heeft aan degenen die geraakt worden.

  De energie die vrijkomt bij de fusie of splijting van atomen vormt de vernietigingskracht. Kernbommen die werken met splijting heten atoombommen, die met fusie waterstofbommen. 

  Bij kernwapens komt 85% van de energie vrij in de vorm van schokgolven, een verblindende lichtflits en extreme hitte. De rest van de energie komt vrij in de vorm van straling. De vernietigende kracht is dus drievoudig: explosie, hitte (met als gevolg vuurstormen) en straling. 

  Er wordt een onderscheidt gemaakt tussen strategische (lange-afstands intercontinentale) en tactische (korte-afstands slagveld) kernwapens. De eerste zijn bedoeld voor pure vernietiging, de tweede voor een continentale oorlog (in Europa, volgens Koude Oorlogs-scenario's).

  Het grootste kernwapen ooit getest is de Russische 'Tsaar Bom', van 50 megaton. Als deze bom boven de Eiffeltoren in Paris tot ontploffing zou worden gebracht, zou de lichtflits tot in Berlijn te zien zijn, zouden raamluiken rammelen in Londen, en zouden de 300 inwoners van het rustieke Franse plattelandsdorpje Fains-la-Folie (100 km van Paris) derdegraads brandwonden oplopen. De kleinste kernwapens die vandaag de dag nog in gebruik zijn, hebben een explosieve lading van 0,3 kiloton, genoeg om Vaticaanstad weg te vagen.

• Wat is het probleem met kernwapens?

  Op het hoogtepunt van de Koude Oorlog waren er meer dan 70.000 kernwapens. Ondanks reducties zijn er vandaag de dag nog steeds meer dan 23.000 opgeslagen. De overgrote meerderheid hiervan is in het bezit van de VS en Rusland.

  De risico's hiervan zijn enorm. Ten eerste: een ongeluk zit in een klein hoekje. Het bezitten van kernwapens in op zich zelf al een enorm risico, omdat het gebruik ervan zulke enorme consequenties heeft.

  Ten tweede: het aantal landen dat kernwapens bezit neemt gestaag toe.

  Ten derde: met het verspreiden van kennis en het daadwerkelijke bezit van kernwapens, groeit het risico dat ze in de verkeerde handen vallen, bijvoorbeeld die van terroristen.

  Bovenal vindt IKV Pax Christi het moreel onacceptabel om terug te vallen op afschrikking met nucleaire vernietiging als middel om de wereldvrede te bewaken.

• Wat is 'hair-trigger alert' ?

  Hair-trigger alert betekent: klaar voor gebruik. Tot op heden staan duizenden kernwapens op hair-trigger alert. Op deze manier kunnen landen binnen minuten reageren als ze aangevallen worden, en hun kernwapens lanceren voordat deze kunnen worden vernietigd.

  Het probleem hiermee is, dat degenen die de verantwoordelijkheid dragen kernwapens af te vuren, deze beslissing mogelijk moeten nemen in minder tijd dan het kost om een sigaret te roken.

   

• Wat zijn kernkoppen en overbrengingsmiddelen?

  Een kernwapen bestaat uit een kernkop en een overbrengingsmiddel.

  Een overbrengingsmiddel (bijvoorbeeld: een kruisraket) kan één of meerdere kernkoppen bevatten.

  Overbrengingsmiddelen kunnen zijn: vliegtuigen, onderzeeers, intercontinentale raketten, etcetera, etcetera... 

• Welke landen hebben kernwapens?

  De VS, Rusland, Engeland, Frankrijk, China, India, Pakistan en Noord Korea hebben allen kernwapens. Israel heeft nooit publiekelijk erkent dat het kernwapens in het bezit heeft, maar het is een publiek geheim dat dat wel zo is.

  Naast deze landen zijn er verschillende NAVO-lidstaten met Amerikaanse kernwapens op hun grondgebied - opgeslagen om te worden gebruikt in een Europese continentale oorlog. deze staten zijn Duitsland, België, Italië, Turkije en Nederland.

• Is het legaal om kernwapens te gebruiken?

  Internationaal humanitair recht, of Oorlogsrecht, is het lichaam van regels dat bepaalt hoe staten zich moet gedragen tijdens oorlogstijd. Het is bijvoorbeeld niet toegestaan vijandelijke soldaten die zich hebben overgegeven te doden, en het is verboden weerloze burgers die niet meedoen aan de strijd te vermoorden.

  De effecten van een nucleair wapen reiken veel verder dan soldaten, en ze blijven voelbaar lang na de initiële ontploffing. Toen de verenigde Staten de bom op Hiroshima liet vallen, werd in één klap 90% van Hiroshima's medische gemeenschap gedood. De hitte die vrijkwam bij de explosie, geschat boven een miljoen graden Celsius, was zo enorm dat de lucht zelf in brand vloog. Radioactieve deeltjes besmetten grote gebioeden, en veel blootgestelde burgers stierven aan de gevolgen van stralingsziekte of kregen later verschillende vormen van kanker. Kernwapens maken geen verschil tussen soldaten en burgers.

  In mei 2010 toonden ondertekenaars van het non-proliferatieverdrag voor het eerst hun zorg over de catastrofale humanitaire consequenties van welk gebruik van kernwapens dan ook. Daarnaast riepen ze alle staten in de wereld op zich ten alle tijden te houden aan internationaal recht, waaronder internationaal humanitair recht.

  Het verbinden van internationaal humanitair recht aan kernwapens ondersteund de kansen die er zijn om toekomstig gebruik van deze wapens te voorkomen, door ze simpelweg te verbieden. Dit is eerder al gebeurd met biologische en chemische wapens.

  Het Internationaal Gerechtshof, 's werelds hoogste authoriteit wat betreft de interpretatie van internationaal recht, stelde in 1996 dat ' het dreigen met, of gebruik van, kernwapens in het algemeen in strijd met de regels van internationaal recht die gelden bij gewapend conflict zou zijn, en in het bijzonder met de principes en regels van internationaal humanitair recht'.
   

• Is het legaal om kernwapens te hebben?

  Volgens het nucleaire non-proliferatieverdrag (NPV) is het illegaal om kernwapens te maken, kopen of te stelen. Voor de vijf landen die voor 1967 hun kernwapens testten is er echter een uitzondering gemaakt. Deze vijf (China, Frankrijk, Rusland, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten) is het niet verboden kernwapens te hebben, maar zijn juridisch wel verplicht over nucleaire ontwapening te onderhandelen. Alle landen ter wereld zijn lid van het NPV, behalve India, Pakistan, Israel en Noord Korea.

  In 1946, in haar eerste resolutie ooit, besloot de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties een commissie in te stellen om te werken aan het 'verwijderen van kernwapens en alle andere wapens die kunnen worden gebruikt voor massavernietiging uit nationale wapenarsenalen'. Deze commissie werd uiteindelijk het Internationaal Atoom Agentschap (IAEA). Het IAEA helpt landen met het ontwikkelen van vreedzame toepassingen van nucleaire technologie (zoals energiewinning en geneeskunde), en bewaakt tegelijk dat deze landen die kennis niet gebruiken om kernwapens te maken.

  Het NPV verlangt van landen dat ze een overeenkomst met de IAEA sluiten waarin wordt afgesproken hoe wordt samengewerkt bij ontwikkeling en bewaking.

  In het NPV hebben de kerwapenstaten afgesproken te onderhandelen over nucleaire ontwapening. Het verdrag is nu ruim veertig jaar van kracht, maar er zijn nog steeds zo'n 23.000 kernwapens in de wereld. Sinds 1997 circuleren er dan ook al voorstellen binnen de Algemene verdagering van de VN voor een verdrag dat kernwapens illegaal maakt voor IEDEREEN. Omdat sommige landen de politieke macht die komt met kernwapens te belangrijk vinden, is er echter nog niet begonnen met werkelijke onderhandelingen voor zo'n verdrag.

• Zijn ze eigenlijk niet nuttig?

  Hebben kernwapens er niet voor gezorgd dat de Tweede Wereldoorlog tot een einde kwam?

  Toen het eerste kernwapen werd getest, had Duitsland zich al overgegeven. Er bestaat verder veel twijfel of de bommen op Hiroshima en Nagasaki echt de doorslag hebben gegeven tot japans overgave, of dat dat de oorlogsverklaring van Rusland aan Japan was.

  Hebben kernwapens niet het 'koude' in de Koude Oorlog bewaard?

  De kernwapenrace tussen de Sovjet-Unie en de VS heeft wellicht voorkomen dat de twee direct met elkaar in oorlog traden, maar er werd niet voorkomen dat ze op ander terrein tegen elkaar gingen vechten, bijvoorbeeld in Vietnam. Het ontwikkelen van de kernbom heeft geen einde gemaakt aan oorlog.

  Hebben we ze niet nodig om te voorkomen dat terroristen of 'schurkenstaten' ze gebruiken? 

  Hoe meer kernwapens er zijn, des te groter de kans dat ze kwijt raken, worden gestolen, of per ongeluk gebruikt. de enige manier om ze uit handen van kwaadwillenden te houden, is om ze uit iedereens handen te houden.

Cannot find a satisfying answer? Stuur ons een bericht